همبنیانگذار اتریوم میگوید PeerDAS و zkEVMها توانستهاند چالش همیشگی مقیاسپذیری، امنیت و تمرکززدایی را حل کنند.
ویتالیک بوترین، همبنیانگذار شبکه اتریوم، اعلام کرده است که اتریوم توانسته یکی از بزرگترین چالشهای دنیای رمزارزها را حل کند؛ معضلی که سالها با عنوان معضل سهگانه بلاکچین شناخته میشود.
او در پستی در شبکه X در روز شنبه، بر نقش کلیدی دو فناوری مهم یعنی نمونهبرداری همتابههمتای دسترسپذیری داده (PeerDAS) و ماشین مجازی اتریوم مبتنی بر دانش صفر (zkEVM) تأکید کرد و گفت این دو ارتقا، اتریوم را به «نسلی کاملاً جدید و بسیار قدرتمند از شبکههای غیرمتمرکز» تبدیل کردهاند.
بوترین نوشت: «اکنون با اتریومِ مجهز به PeerDAS در سال ۲۰۲۵ و zkEVMها که انتظار میرود از سال ۲۰۲۶ بخشهایی از شبکه از آنها استفاده کنند، به ترکیب زیر میرسیم: تمرکززدایی، اجماع ایمن و پهنای باند بالا.»
او سپس اضافه کرد: «معضل سهگانه حل شده است؛ نه روی کاغذ، بلکه با کدی که هماکنون در حال اجراست. نیمی از این راهحل، یعنی نمونهبرداری دسترسپذیری داده، همین امروز روی شبکه اصلی فعال است و نیم دیگر، یعنی zkEVMها، از نظر کارایی به سطح تولیدی رسیدهاند. تنها موضوع باقیمانده، تکمیل لایههای ایمنی است.»
PeerDAS چیست و چرا مهم است؟
PeerDAS یک بهبود اساسی در مقیاسپذیری اتریوم است که در ارتقای Fusaka در ماه دسامبر معرفی شد. این فناوری به شبکه اجازه میدهد حجم بسیار بیشتری از داده را پردازش و ذخیره کند، بدون آنکه بار کامل دادهها روی دوش هر نود قرار بگیرد.
بهبیان ساده، PeerDAS باعث میشود:
• نودها بدون دانلود کل دادهها، از در دسترس بودن آنها مطمئن شوند.
• هزینه اجرای نود کاهش پیدا کند.
• تمرکززدایی حفظ شود، چون نودهای سبکتر هم میتوانند در شبکه مشارکت کنند.
zkEVM چیست و چه نقشی دارد؟
zkEVM یا ماشین مجازی اتریوم مبتنی بر اثباتهای دانش صفر، محیطی است که:
• با EVM فعلی اتریوم سازگار است.
• امکان اعتبارسنجی تراکنشها با استفاده از اثباتهای رمزنگاریشده را فراهم میکند.
• امنیت بالا را با مقیاسپذیری بسیار بیشتر ترکیب میکند.
بوترین توضیح داد که zkEVMها اگرچه از نظر عملکرد در سطح تولیدی قرار دارند، اما همچنان در مرحله «آلفا» هستند، چون نیاز به تقویتهای امنیتی بیشتری دارند. او بازهای حدود چهار سال را برای استفاده کامل zkEVMها در هسته اتریوم پیشبینی کرده است.
نقشه راه اتریوم برای حل کامل معضل سهگانه
بوترین تأکید کرد که با تکمیل این ارتقاها، تلاش چندساله اتریوم برای ایجاد تعادل واقعی میان تمرکززدایی، امنیت و مقیاسپذیری به نتیجه خواهد رسید.
او مسیر آینده را اینگونه ترسیم کرد:
• سال ۲۰۲۶
o افزایش قابلتوجه محدودیت گس، بدون وابستگی مستقیم به zkEVM
o بهبودها از طریق BALs و ePBS
o اولین فرصتها برای اجرای نود zkEVM
• بازه ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸
o بازقیمتگذاری گس
o تغییرات در ساختار وضعیت شبکه
o انتقال execution payload به Blobها
o افزایش ایمنتر سقف گس
• بازه ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰
o افزایشهای بزرگتر در محدودیت گس
o تبدیل zkEVM به روش اصلی اعتبارسنجی بلاکها در شبکه
حل معضلی که ۱۰ سال زمان برد
بوترین گفت اتریوم برای رسیدن به این نقطه، ۱۰ سال کار مداوم انجام داده است. او به اولین نوشته خود درباره حل مشکل دسترسپذیری داده در آوریل ۲۰۱۷ اشاره کرد و گفت: «این یک مسیر دهساله بود، اما بالاخره به این نقطه رسیدیم.»
معضل سهگانه بلاکچین چیست؟
معضل سهگانه بلاکچین به چالش ساخت شبکهای اشاره دارد که بتواند همزمان:
• غیرمتمرکز باشد،
• امن باقی بماند،
• و مقیاسپذیر عمل کند.
در عمل، اغلب بلاکچینها مجبور میشوند یکی یا دو مورد از این ویژگیها را در اولویت قرار دهند. برای مثال:
• سرعت و امنیت را انتخاب کنند، اما تمرکززدایی را کاهش دهند،
• یا تمرکززدایی و امنیت را حفظ کنند، اما با محدودیت شدید مقیاسپذیری مواجه شوند.
بوترین در این زمینه به بیتکوین اشاره کرد و گفت که بیتکوین عمداً بسیار غیرمتمرکز و امن طراحی شده، اما در زمینه مقیاسپذیری با محدودیت روبهرو است.
جمعبندی تحلیلی برای وبلاگ
دیدگاه بوترین نشان میدهد که اتریوم دیگر صرفاً یک پلتفرم قرارداد هوشمند نیست، بلکه در حال تبدیل شدن به یک زیرساخت عمومی جهانی است؛ زیرساختی که میتواند بدون قربانی کردن تمرکززدایی یا امنیت، مقیاسپذیر شود.
اگر نقشه راه اعلامشده محقق شود، zkEVM و PeerDAS نهتنها معضل سهگانه را حل میکنند، بلکه تعریف جدیدی از نحوه طراحی بلاکچینهای نسل آینده ارائه خواهند داد.
سلب مسئولیت: این مقاله فقط برای اهداف اطلاعاتی ارائه شده است و توصیه نمی شود به عنوان مشاوره حقوقی، مالیاتی، سرمایه گذاری، مالی یا سایر موارد مورد استفاده قرار گیرد.