بازارهای پیشبینی شاید راهی برای تبدیل نظرها به ابزارهای مالی باشند، اما در عین حال میتوانند منبع خطرات مالی و فرصتی برای معاملات داخلی (Insider Trading) نیز باشند.
تبدیل نظر به دارایی مالی
بازارهای پیشبینی، مثل Kalshi و Polymarket، در حال رشد سریع هستند و میلیاردها دلار حجم معامله ایجاد کردهاند. با وجود رشد زیاد، برخی ناظران نگران مشکلات اخلاقی و خطرهای مالی آنها هستند، بهویژه ریسکهایی که از فعالیت پلتفرمهای شرطبندی در مقیاس بزرگ ناشی میشود. در هفته گذشته، طبق دادههای Dune Analytics، حجم اسمی معاملات در Polymarket بیش از ۱.۲ میلیارد دلار بوده است.
همزمان، شبکه رسانهای بزرگ CNBC با Kalshi همکاری جدیدی آغاز کرده تا دادههای پیشبینی این پلتفرم را در تلویزیون، وبسایت و سرویسهای اشتراکی خود ادغام کند.
به دنبال این موفقیتها، طارق منصور، یکی از مؤسسان Kalshi، اعلام کرده است قصد دارند «از هر تفاوت نظر، یک دارایی قابل معامله بسازند» و باور دارد بازارهای پیشبینی بهزودی میتوانند از نظر حجم، حتی از بازار سهام نیز بزرگتر شوند. اما نهادهای نظارتی در برخی کشورها برای محدود کردن فعالیت این پلتفرمها اقدام کردهاند. در هفتههای اخیر نگرانیهایی درباره معاملات شستشویی (Wash Trading) و معاملات داخلی مطرح شده است و بعضی تحلیلگران معتقدند این پدیدهها وضعیت ریسک اعتباری را بدتر میکنند.
تغییر نقشه جنگ روسیه و اوکراین و بستن شرطبندی در بازار پیشبینی
بازارهای پیشبینی امکان شرطبندی بر روی طیف گستردهای از رویدادها را فراهم کردهاند. این شرطها میتوانند از یک رویداد خاص در مسابقه ورزشی تا نتیجه یک جنگ واقعی متنوع باشند. اما در برخی موارد، این بازارها زمینه دستکاری داخلی برای رسیدن به نتیجه دلخواه را ایجاد کردهاند.
نمونهای از این اتفاق در نوامبر ۲۰۲۴ رخ داد، زمانی که مؤسسهی Institute for the Study of War (ISW) اعلام کرد نقشه جنگ روسیه و اوکراین بهصورت غیرمجاز ویرایش شده است. این نقشه در سراسر جهان توسط رسانهها برای رصد وضعیت خطوط مقدم استفاده میشود.
ویرایش صورتگرفته به نقشهی شهر Myrnohrad مربوط میشد؛ شهری که نیروهای اوکراینی از جولای ۲۰۲۴ در مقابل تهاجم روسیه از سمت Pokrovsk از آن دفاع میکردند. این تغییر غیرمجاز در نقشه، دقیقاً همزمان با بسته شدن یک بازار شرطبندی در Polymarket اتفاق افتاد با موضوع:
«آیا روسیه تا تاریخ مشخصی شهر Myrnohrad را تصرف خواهد کرد؟»
معیار تسویه این شرط این بود که آیا نیروهای روسی تقاطع دو خیابان Vatutina Vulytsya و Puhachova Vulytsya را در کنترل گرفتهاند یا نه.
طبق گزارش 404 Media، در تاریخ ۱۵ نوامبر، شخصی نقشه را ویرایش کرد تا نشان دهد نیروهای روسی آن تقاطع را گرفتهاند.
چند دقیقه پس از آن، بازار در Polymarket بسته شد و شرطها تسویه شدند. بلافاصله بعد از تسویه، این ویرایش از نقشه حذف شد.
دو روز بعد، در ۱۷ نوامبر، ISW اعلام کرد که این ویرایش غیرمجاز بوده است و توضیح داد:
«نقشه ما تغییرات میدان نبرد را به صورت لحظهای نمایش نمیدهد و تمامی ویرایشها در طول روز کاری بازبینی میشوند.»
در این مورد، از اطلاعات داخلی برای تغییر دادهها استفاده شده بود و این دستکاری میتوانست بر برداشت عمومی از یک جنگ واقعی تأثیر بگذارد.
مثالهای دیگر سوءاستفاده از اطلاعات داخلی
نمونههای دیگری نیز وجود دارند.
کاربری ناشناس با نام مستعار AlphaRaccoo reportedly بیش از ۱ میلیون دلار از طریق شرطبندی بر روی رتبهبندی نتایج جستوجوی گوگل بهدست آورده است.
همچنین گفته میشود که او حدود ۱۵۰ هزار دلار دیگر از طریق پیشبینی روز دقیق انتشار نسخه جدید مدل هوش مصنوعی Gemini از شرکت گوگل کسب کرده است.
جونگ هِجو (Jeong Haeju)، مهندس ارشد در شرکت متا، درباره این موضوع گفت:
«او یکی از کارمندان گوگل است که با استفاده از اطلاعات داخلی از Polymarket پول سریع درمیآورد. این یکی از عجیبترین چیزهایی است که تا به حال در این پلتفرم دیدهام.»
معاملات شستشویی (Wash Trading)
اتهامات مربوط به دستکاری، تنها به معاملات داخلی محدود نمیشود.
در گزارشی از پژوهشگران مدرسه کسبوکار کلمبیا (Columbia Business School) در نوامبر آمده است که در ماه دسامبر ۲۰۲۴ حدود ۶۰٪ حجم معاملات Polymarket ناشی از معاملات شستشویی بوده است.
اصطلاح Wash Trading به خرید و فروشهای ساختگی گفته میشود که در آن معاملهگر عملاً موقعیتی باز نمیگیرد و تنها هدفش بالا بردن مصنوعی حجم معاملات است.
این رقم تا اکتبر ۲۰۲۵ کاهش یافت اما دوباره به حدود ۲۰٪ حجم کل معاملات رسید و به طور میانگین طی این دوره حدود ۲۵٪ از کل معاملات پلتفرم را تشکیل داده است.
به گفتهی یاش کانوریا (Yash Kanoria)، استاد دانشگاه کلمبیا، این نوع معاملات نه نقدشوندگی به بازار اضافه میکنند و نه اطلاعات مفیدی.
او افزود که این نکته مهم است، چون حامیان بازارهای پیشبینی معمولاً ادعا میکنند که این بازارها تصویر دقیقتر و پویاتری از وضعیت واقعی ارائه میدهند.
دیدگاه حامیان بازارهای پیشبینی
با وجود مشکلات، برخی کارشناسان باور دارند بازارهای پیشبینی ابزار مؤثری هستند.
جیسون وینگارد (Jason Wingard)، استاد مدعو در دانشگاه هاروارد و رئیس هیئت آموزشی، نوشته است:
«بازارهای پیشبینی یک “سیگنال حقیقت” ایجاد میکنند که سریعتر از نظرسنجیها، تحلیلگران یا گزارشهای رسمی حرکت میکند.
وقتی هزاران نفر حاضرند روی باور خود پول از دست بدهند، نتیجه آن نوعی پیشبینی پویا از نتایج سیاسی، تصمیمات شرکتی، روندهای اقتصادی و تحولات فرهنگی است.»
نبرد نظارتی و ریسکهای احتمالی جدید
در سال جاری، پلتفرمهای پیشبینی موفق شدهاند برخی مجوزهای کلیدی را از نهادهای قانونگذار دریافت کنند.
در نوامبر، Polymarket توانست از کمیسیون معاملات آتی کالای ایالات متحده (CFTC) مجوز راهاندازی یک پلتفرم معاملاتی رسمی و تحت نظارت بگیرد.
مدیرعامل Polymarket، شِین کاپلان (Shayne Coplan)، گفت:
«این مجوز به ما اجازه میدهد تا مطابق با الزامات شفاف و بلوغ ساختار نظارتی آمریکا فعالیت کنیم.»
پلتفرم Kalshi هم تحت نظارت همین کمیسیون است، که به طور رسمی باید اجازه فعالیت در همهی ۵۰ ایالت آمریکا را داشته باشد.
با این حال، برخی ایالتها از جمله نوادا، نیوجرسی، نیویورک، ماساچوست، مریلند و اوهایو با آن مخالفت کردهاند.
مقامهای نظارتی این ایالتها ادعا میکنند که Kalshi در واقع یک سایت شرطبندی است و باید مطابق با قوانین قمار تحت نظارت قرار گیرد.
نگرانی از تأثیر بر اعتبار مالی کاربران
برخی تحلیلگران بانکی هم نسبت به تأثیر این بازارها بر نظام مالی هشدار دادهاند.
در گزارشی از بانک آو آمریکا (Bank of America) آمده است:
«دسترسی آسان و طراحی شبیه بازی این پلتفرمها باعث شرطبندیهای مکرر و هیجانی میشود، که ممکن است به استفاده بیشازحد از اعتبار و افزایش بدهیهای نکولشده منجر شود.» در ادامه گزارش آمده: «برای سرمایهگذاران، ترکیب سرگرمی با سرمایهگذاری سفتهبازانه باعث افزایش ریسک رفتاری میشود که میتواند کیفیت اعتباری را تضعیف کند، میزان تأخیر در بازپرداخت وامها را بالا ببرد و سود صادرکنندگان و مؤسسات مالی را کاهش دهد.»
به گفتهی تحلیلگران، مدلهای سنتی اعتباردهی ممکن است نیاز به بازنگری پیدا کنند، زیرا بازارهای پیشبینی نوعی ریسک جدید برای وامدهندگان ایجاد کردهاند که پیشتر سابقه نداشته است.
اقدامات ایالتی و محدودیتها
اداره حمایت از مصرفکنندگان کانکتیکات (Connecticut Department of Consumer Protection) دستور توقف فوری فعالیت به Robinhood، Kalshi و Crypto.com داده است.
در بیانیهی این اداره آمده است که این پلتفرمها:
1. مجوز معتبر قمار ندارند.
2. برای مصرفکنندگان خطرناک هستند، چون کاربران ممکن است ندانند که در این پلتفرمهای غیرقانونی هیچ حفاظت قانونی برای پول و اطلاعاتشان وجود ندارد.
چشمانداز آینده
ایدهی طارق منصور برای تبدیل هر تفاوت نظر به یک دارایی قابل معامله بیسابقه و نوآورانه است، اما قبل از اینکه این ایده به واقعیت برسد،
پلتفرمهای شرطبندی باید از سد نظارتهای قانونی عبور کنند و با مسائل اخلاقی روبهرو شوند.
بازارهای پیشبینی اکنون در نقطهای حساس قرار گرفتهاند؛ میتوانند یا به یکی از ارکان جدید نظام مالی مدرن تبدیل شوند، یا توسط رسواییهای معاملات داخلی و مقررات سختگیرانه متوقف شوند.
سلب مسئولیت: این مقاله فقط برای اهداف اطلاعاتی ارائه شده است و توصیه نمی شود به عنوان مشاوره حقوقی، مالیاتی، سرمایه گذاری، مالی یا سایر موارد مورد استفاده قرار گیرد.
